Muhterem Müslümanlar,
Bizi diğer canlılardan ayıran en belirgin özelliklerden birisi haya, yani utanma duygusudur. Bu duygu, haysiyetimizi koruyan ve bizi Allah katında yücelten en güzel vasıflarımızdandır. Haya duygusu, söz, tutum ve davranışlarımızda, bizi dikkatli davranmaya sevk eder. Dinimizin ortaya koyduğu edep ve haya ölçüsü, hem şahsımızı hem de aile ve toplum hayatımızı kötülüklerden korur.
Yunus Emre şöyle der:
“Ehli irfan meclisinde aradım kıldım talep,
Her hüner makbul ise de, illa edep, illa edep”
Edep ve haya duygusu, ciğerpare evlatlarımızın gönüllerine işlenmelidir. Bunun önemini Peygamber Efendimiz (s.a.v) şöyle ifade etmiştir: “Hiçbir baba çocuğuna güzel ahlaktan daha üstün bir miras bırakamaz”
Evet, güzel ahlakın temeli hayâdır. İnsanı iki cihan saadetine ulaştıran hayâ, herkes için vazgeçilmez bir ahlaki fazilettir. Kim utanma duygusunu kaybederse, kendi değerini düşürmüş ve kötülüğün kapısını açmış olur.
O halde hayâ; müminin en değerli ziynetidir. Cenab-ı Hak, şöyle buyurmaktadır: “Ey İnsanoğlu! Bakın size, hem edeb yerlerinizi örten, hem de güzel görünmenizi sağlayan elbise nimetini bahşettik. Ama bilesiniz ki insanı en güzel gösteren şey, iffet elbisesi yani edep ve hayâ duygusudur. Ey Âdemoğulları, şeytan birbirlerine edep yerlerini fark ettirmek için ilk ebeveyninize üzerlerindeki iffet ve hayâ elbisesini çıkarttırmak suretiyle onların cennetten çıkarılmasına yol açtığı gibi, sakın sizi de ayartıp aldatmasın…
Değerli Kardeşlerim,
Edep ve haya duygusunu körelten en tehlikeli tutumlardan birisi teşhirciliktir. Teşhir, erkek veya kadının örtülmesi farz olan yerlerini başkalarına göstermeleridir. Şüphesiz bu, hem büyük bir günah hem de çok zararlı bir davranıştır. Gerek televizyon ve gazete, gerekse internet üzerinden hayâ sınırlarını aşan ve genel ahlâk ve edep kurallarına uymayan yayınlar, bu gruba girer. Bu tür yayınlar zihinde yer ettiği için, beyin gücünü tahrip eder, düşünme yeteneğini zayıflatır ve gönül dünyasını kirletir. İnsanı günlük hayattan alır, hayal âlemine götürür. Aynı zamanda, Yüce Allah’ın emrine karşı asi kılar. Çünkü Rabbimiz, şöyle emretmiştir:
“Mümin erkeklere söyle, gözlerini haramdan sakınsınlar. Namuslarını korusunlar. Çünkü bu, kendileri için daha temiz bir davranıştır. Şüphesiz Allah, onların yaptıklarından haberdardır”[3]
Değerli cemaatim,
Ruh ve gönül dünyamızı zedeleyen, manevi değerlerimizi tahrip eden ve bize yakışmayan davranışlardan uzak duralım. Kimsenin görmediği yerlerde bile Allah’ın gözetimi altında olduğumuzu unutmayalım. Yüce Allah bizleri, gizli ya da açık, günahın her türlüsünden korusun. Cümlemize güzel ahlak ve edep nasip etsin. Hutbemi Peygamber Efendimizin hadis-i şerifleriyle bitiriyorum: “Hayâ imandandır” ve “hayânın hepsi hayırdır”
“ Hayâ Duygusu” hutbesini buradan indirebilirsiniz.
